Δυσλεξία
Η δυσλεξία κατά κύριο λόγο, επηρεάζει την περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη γλώσσα, έτσι ώστε να παρατηρούμε διαφορές αφενός στον τρόπο με τον οποίο το κάθε άτομο επεξεργάζεται μια πληροφορία και αφετέρου σε διάφορες απαραίτητες ικανότητες για την εκμάθηση και κατανόηση της ανάγνωσης της γραφής και του συλλαβισμού.
Περιληπτική περιγραφή της Δυσλεξίας
Αναλυτική περιγραφή της Δυσλεξίας
Θετικά χαρακτηριστικά της Δυσλεξίας
Πως η Δυσλεξία επιδρά στη μάθηση και τη διδασκαλία
Εξέταση ενήλικων σπουδαστών για διάγνωση δυσλεξίας
Περιληπτική περιγραφή της Δυσλεξίας
Η δυσλεξία κατά κύριο λόγο, επηρεάζει την περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη γλώσσα, έτσι ώστε να παρατηρούμε διαφορές αφενός στον τρόπο με τον οποίο το κάθε άτομο επεξεργάζεται μια πληροφορία και αφετέρου σε διάφορες απαραίτητες ικανότητες για την εκμάθηση και κατανόηση της ανάγνωσης της γραφής και του συλλαβισμού.
Αναλυτική περιγραφή της Δυσλεξίας
Συχνά, οι δυσλεκτικοί μαθητές μπορούν να εκτελέσουν μια σειρά από πολύπλοκες εργασίες, όπως τη λύση δύσκολων προβλημάτων στον τομέα των ηλεκτρονικών (υπολογιστών) και του σχεδίου. Αντίθετα, οι δυσλεκτικοί μαθητές αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες σε φαινομενικά απλές καταστάσεις, όπως την εκμάθηση ανάγνωση και συλλαβισμού, την οργάνωση της γραφής και την καταγραφή σημειώσεων. Επίσης, δεν μπορούν να θυμηθούν οδηγίες, να πουν σε τρίτους την ώρα και να προσανατολιστούν μέσα στο χώρο.
Αν και το σύνολο αυτό των δυνατοτήτων και των αδυναμιών μπορεί να θεωρηθούν σαν ένα γνωστικό «στυλ», στην πραγματικότητα οι δυσλεκτικοί μαθητές αντιμετωπίζουν τη δυσλεξία ως μια ιδιαιτερότητα (διαφορά) στον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται ή μαθαίνουν.
Θετικά Χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη Δυσλεξία
- Δημιουργική και αυθεντική σκέψη
- Καλή στρατηγική στον τρόπο σκέψης και στον τρόπο επίλυσης προβλημάτων
- Αποφασιστικότητα
- Επιμονή και σκληρή εργασία
- Πολλοί δυσλεκτικοί μαθητές έχουν αναπτύξει δικές τους στρατηγικές έτσι ώστε να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους.
Επιπροσθέτως, οι δυσλεκτικοί μαθητές, εξαιτίας της ιδιόμορφης επεξεργασίας της γλώσσας και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν στο βραχυπρόθεσμο τομέα της μνήμης στηρίζονται αποκλειστικά στο «νόημα» και την «κατανόηση», γεγονός που απαιτεί:
-
Μια υψηλά προσωποποιημένη προσέγγιση της γνώσης
-
Την ανάγκη για απλοποίηση της γνωστικής διαδικασίας (μεθόδους) και των συμβάσεων της.
-
Την ανάγκη για κατανόηση του «πως» και του «γιατί» έτσι ώστε να μάθουν.
Πολλά από τα παρακάτω γνωστικά σχέδια διδασκαλίας μπορούν να προσφέρουν ικανοποιητική βοήθεια στους δυσλεκτικούς μαθητές:
-
Ολιστική προσέγγιση σκέψη της διδασκαλίας παρά διδασκαλία βήμα με βήμα.
-
Ανάγκη για ολοκληρωμένη πρώτα κατανόηση και στη συνέχεια κατανόηση των βημάτων και των λεπτομερειών
-
Αδυναμία στην κατανόηση αλληλουχιών αλλά όχι και ολοκληρωμένων σχεδίων.
-
Ικανοποιητική παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο συνδέεται και λειτουργεί ένας μεγάλος αριθμός πραγμάτων.
-
Αδυναμία απομνημόνευσης πληροφοριών.
-
Μάθηση κυρίως μέσα από εμπειρίες παρά από απλή προφορική ενημέρωση.
-
Σταθερή, απτή γνώση, η οποία επιτυγχάνεται με τη βοήθεια χρωμάτων, αστείων, ιστορικών εικόνων και πολλών άλλων.
-
Αδυναμία κατανόησης και εφαρμογής γενικών κανόνων. Η μάθηση επιτυγχάνεται καλύτερα από το μερικό περνάμε στο γενικό.
-
Η αφύπνιση του προσωπικού ενδιαφέροντος των μαθητών επιδρά ενισχυτικά στην ορθότερη εκμάθηση ανάγνωσης και γραφής.
Στο χώρο των μαθηματικών, οι δυσλεκτικοί μαθητές συνήθως κατανοούν γενικές έννοιες και όχι διαδικασίες υπολογισμού ή μαθηματική γλώσσα.
Πως η Δυσλεξία επιδρά στην μάθηση και τη διδασκαλία
Ανάγνωση
Η ανάγνωση παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πλειονότητα των δραστηριοτήτων του προγράμματος διδασκαλίας και αν ένας μαθητής, για παράδειγμα, διαθέτει τη μισή ταχύτητα ανάγνωσης σε σύγκριση με άλλους μαθητές, αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια έντονη δοκιμασία στα μαθήματά του, καθώς επηρεάζει την ικανότητά τους να θυμηθούν ότι έχουν διαβάσει ως τώρα. Επίσης το επίπεδο του λεξιλογίου τους μπορεί να είναι φτωχό, με αποτέλεσμα να υπάρχουν κενά στην κατανόηση του μαθήματος. Συγκεκριμένα, οι δυσλεκτικοί μαθητές μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα ή και περισσότερα από τα παρακάτω :
- Οπτικό άγχος
- Υπερφόρτωση, όσον αφορά την ανάγνωση
- Έλλειψη αναγνωστικής ταχύτητας
- Δυσκολία στη δημιουργία συμπερασμάτων
- Δυσκολία στον αποκλεισμό ή στην επιλογή υλικού για μελέτη
- Έλλειψη κατανόησης και διατήρησης όσων έχουν διδαχθεί
- Δυσκολία στην εξαγωγή συμπερασμάτων από τα κείμενα που έχουν διδαχθεί
- Παρερμήνευση(εργασία ή ερωτήσεις ανασκόπησης)
Συλλαβισμός
Οι δυσλεκτικοί μαθητές αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την έκφραση και το λεξιλόγιο της γραφής τους, σε τέτοιο βαθμό που να επηρεάζουν την κατανόηση της εργασίας τους από τον διδάσκοντα.
Αντιγραφή
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δυσλεκτικοί μαθητές σε αυτό τον τομέα συνοψίζονται στις εξής:
- Αδυναμία ταυτόχρονης γραφής και ακρόασης.
- Αδυναμία να κρατούν λεπτομερείς σημειώσεις, όπως επίσης και να κατανοούν αυτά τα οποία έχουν σημειώσει όταν τους ζητηθεί να τα διαβάσουν(σε τρίτους).
- Αδυναμία κατανόησης των κύριων σημείων κατά τη διάρκεια μιας διάλεξης διδασκαλίας.
- Αδυναμία γρήγορης και ορθής αντιγραφής.
Γραφή
Στον τομέα της γραφής, οι μαθητές με δυσλεξία αντιμετωπίζουν κυρίως τα παρακάτω προβλήματα:
- Η φτωχή δόμηση και ο βραδύς ρυθμός γραφής των δυσλεκτικών μαθητών, παρεμποδίζει την ικανότητά τους να αποτυπώνουν τις ιδέες τους.
- Δυσκολίες στο σχεδιασμό και τη δόμηση της γραπτής εργασίας τους.
- Προβλήματα που σχετίζονται με τη μετάβαση των ιδεών τους(πέρασμα από μια ιδέα σε μια άλλη).
- Δυσκολία συσχετισμού θεωρίας και πράξης.
- Ελλειπτική γραπτή έκφραση και/ ή δόμηση προτάσεων.
- Αδυναμία κατανόησης(διαφόρων) γραπτών συμβάσεων.
- Αδυναμία συσχετισμού αφηρημένου και συγκεκριμένου.
- Αδυναμία αντιγραφής και ανάγνωσης.
Προφορική Γλώσσα
Ορισμένες δυσκολίες, τις οποίες βιώνουν οι μαθητές με δυσλεξία, σχετίζονται τόσο με τη γλώσσα όσο και με τη γραπτή εργασία και το διάβασμα. Οι μαθητές συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα με προφορικές πληροφορίες, οι οποίες δίνονται είτε γρήγορα είτε με σχετικά ορθό τρόπο, παρερμηνεύουν οδηγίες ή πληροφορίες, αφομοιώνοντας ότι έχει ειπωθεί σε μια ομαδική κατάσταση. Επιπροσθέτως αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε προβλήματα που σχετίζονται με την ανακάλυψη λέξεων ή με την προφορά πολυσύλλαβων λέξεων.
Οργανωτικές Ικανότητες/ Διαχείρηση Χρόνου
Κάποια δυσλεκτικά παιδιά βιώνουν προβλήματα με την βραχυπρόθεσμη μνήμη, προβλήματα που επηρεάζουν αφενός την αντιγραφή σημειώσεων, την ανάγνωση, τη γραφή και την οργανωτική τους ικανότητα και αφετέρου την οργάνωση του χρόνου τους και την συνέπεια στην παράδοση εργασιών. Οι τελευταίες αυτές δυσκολίες των δυσλεκτικών μαθητών, συνήθως αγνοούνται, με αποτέλεσμα οι μαθητές αυτοί να κρίνονται και να χαρακτηρίζονται λανθασμένα ως νωχελικοί, απρόσεκτοι, τεμπέληδες και ατημέλητοι.
Αριθμητικοί Υπολογισμοί
Οι περισσότεροι δυσλεκτικοί μαθητές παρουσιάζονται ικανοί στον τομέα των μαθηματικών. Όμως μερικοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά την εξαγωγή συμπερασμάτων από προβλήματα οπτικής αντίληψης και προβλήματα βραχυπρόθεσμης μνήμης. Επιπροσθέτως, οι δυσλεκτικοί μαθητές μπορεί να βιώσουν μερικές από τις παρακάτω μαθηματικές δυσκολίες:
-
Οπτικά προβλήματα όπως αντιθέσεις μεταθέσεις.
-
Αντιγραφικά λάθη όσον αφορά τα όποια εκπαιδευτικά υλικά .
-
Δυσκολίες σε υπολογισμούς που απαιτούν δυο ή και περισσότερα βήματα και αποτυχία στη συγκράτηση όλων των πτυχών ενός θέματος.
-
Δυσκολίες στην απομνημόνευση σημάτων και συμβόλων.
-
Προβλήματα στην απομνημόνευση τύπων και θεωρημάτων.
-
Δυσκολίες στην ανάκληση εξειδικευμένου λεξιλογίου.
-
Δυσκολίες στην αρίθμηση και στην βασική αριθμητική.
-
Δυσκολίες όσον αφορά το πέρασμα από το συγκεκριμένο στο αφηρημένο.
